هر بیر اؤلکه نین، هر بیر شهرین، اؤزو اوچون، کئچمیشى ایله تاریخى واردیر. آتا- بابالاریمیز، دئمیش کن: «کئچمیشى اولمایان خالقین، گله جه یى، اولا بیلمز.» بو گؤزل آتالار سؤزو، قونونو، آچیق- آیدین، آچیقلاییر. گؤزل، یام- یاشیل، افتخارلى، کئچمیشى ایله گله جه گى پارلاق، عزیزایرانین باشى اولان، سئویملى آذربایجانین، قاریش- قاریشى تاریخى ایزلرله دولودور. آذربایجان بؤلگه سینده اولان، بعضى تاریخى اثرلر، ایران-دان علاوه دونیادا ایسه تانینمیش و آدلیمدیرلار.

  اونلاردان، «تیکان تپه ده، سوغورلو(تخت سلیمان)- اورمیه ده گؤگ تپه، جومعه مچیدى- سولدوز دا، حسنلى تپه سى- ماکى دا، قارا کلیسا- اردبیل ده شیخ صفى الدینین مزارى، جمعه مچیدى- شهر یئرى، خیاو دا- تبریز ده، گؤى مچید،تبیر بازارى، علیشاه ارکى- کلیبر ده، بذ قالاسى- جولفا دا، سنت استپانوس کلیساسى- ماراغا دا، رصد خانا- زنجان دا، سلطانیه گونبزى و ...» آد اپارماق اولار.  بو آرادا، غربی  آذربایجانا دؤندویوموزده، گؤزل و تایسیز طبیعتینین یانیندا، مختلف دئورلردن قالمیش اثرلرله، هر اینسانین ماراقینى اؤزونه چکیر.  بو تاریخى اثرلر، بیزیم پارلاق کئچمیشیمیزى گؤستَرمکدن علاوه، باشقا یؤن (جهت) لردن ده، اهمیت لى ساییلیر. بو مهم لردن بیری توریست لرین علاقه سینى بؤلگه میزه چکمک دیر.

 بو قونویا حددن آرتیق اؤنم (اهمیت) وئرمه لى ییک. توریستى اولان، اؤلکه لر و اونلارین ایچینده شهرلر،اقتصادى دورومدان، یوکسک یئرده دایانیب لار. توریست لرین گلمه سییله،مختلف ایش لر یارانیب، ایش فرصتی ده چوخالار. باتى آذربایجان دفعه لرله یازیلیب، دئییلدیک لره تای، توریستى باخیمدان یوخارى پتانسییله مالیک دیر. آنجاق بونا نه قه در دیَر وئریلیب، یوخسا وئریلمه ییب دیر، سیز عزیز اوخوجولاریمیز داها یاخشی بیلیرسینیز! تاریخى اثرلریمیزى نه قه در قوروموشوق هامى یا بللى دیر. اوستانین، چوخلو شهرلرایله کندلرینده ، کئچمیشدن یادگار قالان ایزلرى قوروماق  هامیمیزین بورجوسایلیر.

 غربی آذربایجانین، اؤزللیکله اونون مرکزى ساییلان اورمیه نین، بعضى اثرلرى باشى سویوقلوق ایله باخمامازلیق دان، آرادان گئدیب، بعضى لرى ده، آرادان گئتمک وضعیتینده دیرلر. ائل بیل، اؤز الیمیزله، کئچمیشیمیزى آرادان آپارماق دا، تایسیز اولماق ایسته ییریک!

شهرلرى یئنی لَتمک (نو سازى) آدییلا ، تاریخى اثرلرى، قدیم معمارلیق لا قالان بینالارى، ییخیب یئرلرینه آپارتمان تیکمک، مدرنچیلیک و شهره قوللوق ائتمک اولا بیلمز. آپارتمان قاییرماق، شهرى بؤیوتمک، یئنى ائولر دوزتمک و...، قدیم و تاریخی اثرلرى آرادان آپارماغا سبب و بهانه ساییلمیر. هئچ ندن (علت( له،کئچمیشیمیزى سیلمه یه حاققیمیز یوخدور. آتا-بابالاریمیزین کئچمیشدن یادگار قویدوغو اثرلر، الیمیزده بیر امانت اولوب، گله جک نسیل لره، ساخلاییب، امانتى اونلارا یئتیرمه لى ییک. بوتون بو اثرلر کئچمیشیمیزدن سؤز آچاراق بو شهرین کیملیغین ده ثبوتا یئتیریر. بو بیزیم اوچون هرحالدا اؤنملی اولمالیدیر.

 شهریمیزده اولان بوتون تاریخی مچیدلر، بؤیوک بازار، بدیرلی قالاسینا تای تیکینتی لر و اؤزللیک له آدلار، بو شهرین کیملیغین گؤستریر و  بیزلر بو گون بورجوموز اولاراق بونلاری قورویوب ساخلامالیییق. اونلارجا صفی الدین اورموی، حسام الدین چلبی، میرزا علی عسگر آبادی یه تای عالیم لر، یوزلرجه کلبعلی خان افشار، قاسیملو خان افشار، ممد قولوخان، حیدر عمواوغلو، مش ایسماعیل خان تای ایگید قهرمانلار ،  محدث لر، جبار باخچابانلار و طرزی افشار، مریم جهانگیریه تای ادیبلر و گونو بوگونده مین لرجه عسگرخانلارا، کاظیم خانلارا، باکری لره تای بو توپراغین کئشیین چکن آسلان لاری وار .

بوگون، ایران و دونیا اوزره تانینان، اصفهان ایله شیراز و ...، آدچیخاریب توریستی شهر تانینسالاردا، بونون اساس سببی تاریخى اثرلر ائله جه فرهنگی مفاخرلرینه دَیر وئرمک دیر. ایلده میلیونلارجا، توریست قبول ائدن بئله شهرلرین، اقتصادى وضعیتلرى ده داها آرتیق اینکیشاف ائدیر. اونلار ایله بیزیم فرقیمیز، یالنیز، بیر زاددیر: «اونلار اثرلرین، مفاخرلرین، قورویوب، ساخلاییب، تانیتدیریب لار و توریست گتیرمک اوچون، تانینمالارینا زحمت چکیب لر، بیز ده، ...!!!»

اومود ائدیرم، بو موضوع یا، بوتون اوستانى مسئول لاریمیز، جاماعات ایله بیرلیک ده، تاریخى اثرلریمیزى ساخلاماغا و کئچمیش ایله ایندى ده اولان آدلیم قهرمان لاریمیزا، صاحاب چیخیب، بؤلگه یه، توریست جذب ائتمه گه، داها چوخ زحمت چکیب، بؤیوک آددیم لار آتیب، بیزلرى آللاهین اومود ایله،گله جک نسیل لرین یانیندا، باش اوجا ائتسین لر.

 حسین واحدی

هامیمیزین اوشاق لیغیندا، ناغیل خاطیره لری واردیر و بؤیوك اولدوغوموزدادا او گون لری خاطیرلایاندا گؤزل دویغوسال آن لار (لحظه لر) یاشادیریق. او دؤوراندان الوان خاطیره لریمیز قالیر و بو خاطیره لرده او زامانین ناغیل لاریندان آلینیب دیر. عیبرتلی و فایدالی ناغیل لاریمیز ایندیده قولاق لاریمیزدا سسلنمكده دیر. آمما ایندیكی اوشاق لار بئلنچی ناغیل لاردان اوزاق قالیبلار.

آتا- آنالاریمیزدان اوشاق لیق لاریندان سوروشاندا، او زامانین تندیر داملاریندان، كورسو باشیندان و ناغیل سؤیله مه لریندن دئیه جكلر و او گون لردن سؤز آچماق دا، اونلارا یاخشی لحظه لر یارادیر.

چئشیتلی ائشیتملی آذربایجان ناغیل لاری، گئتدیكجه اونودولوب گئتمكده دیر و نسیلدن نسیله گلن او عیبرتلی ناغیل لار كولتوروموزون بیر بؤلومو اولاراق، اونودولوب گئدیرسه كولتوروموزده آرادان گئده جك دیر. ایندینین اوشاق لاری باتی (غرب) اؤلكه لرین ناغیل لارینین بیر- بیر آدلارین ساییب قهرمان لارین دئییرلر و بو ایش گئتدیكجه اوشاق لا اؤز كولتورونون آراسیندا آرا آچیب اؤزگه كولتورونه یاخینلیق دویغوسونو یاراداجاق دیر.

قاباقجالار عاییله نین بؤیوك آتا یوخسا آناسی، اوشاق لاری بیر یئره ییغیب اونلارا ناغیل سؤیله ردیلر. اوشاق ایسه او ناغیل لاردا اؤزونو ناغیلین قهرمان لارینین یئرینه قویوب درین بیر خییالا جوماردی. آنجاق بو ناغیل لار اؤزوموزون ایدیلر و قهرمان لاریدا بیزیم قهرمان لارییدیلار. زیرناچی ناغیلی، پیس پیسه لی پوسته خانیم، قوردون ناغیلی، گؤزل فاتما ایله ساری اینك، تولكو ایله قارغا، یالانچی چوبان، ... و مین لرجه بئله گؤزل ایله ائشیتملی ناغیل لاریمیز اؤز یئرلرین، بیزیم كولتوروموز ایله غریبه اولان و ساواشجیل باتی ناغیل لارینا وئریرلر.

تلویزیون ایله رادیودادا بو ناغیل لار اؤز یئرلرین ایتیریب لر و یئرلرینه یابانجی اؤلكه لرین كارتون لارین گونو گوندن داها چوخ یاییرلار. اوستانی شبكه لر بو قونودا اؤنملی رول اویناییرلار و آنا دیلیمیزده اولان ناغیل لارین كارتون لارین توركجه ده دوزلدیب اوشاق لاریمیزا گؤسترمكده كئچمیشدن قالان گؤزل ناغیل لاریمیزیدا دیری ساخلایا بیله جكلر.

آتا- آنالار ایسه بو ناغیل لار ایله تانیش اولوب اونلاری گله جك نسیل لره تاپشیرمالیدیرلار. بونلارین یانیندا اوشاق لار باخچالاری ( مهد كودك لری) داها مهم نقش ایفا ائدیرلر. اوشاقلارین چوخو اوشاق واختی بو یئره گئدیرلر و اورادا رسمی دیلیمیزین یانیندا اوشاق لارین آنا دیللرینین دیری قالماسی و كئچمیشدن قالان كولتوروموزو دیری ساخلامالیدیرلار و فایدالی و تجروبه لی آذربایجان ناغیل لارین سؤیله مكله گله جك نسیل لره بؤیوك قوللوق ائده بیلرلر.

ناغیل لاردا ایسلامی و ایرانی (هر بولگه ده اؤز دیل لرییله) كولتوروموزه یئر آییریب بو روحیه نی اوشاق لارا وئرمه لییك. ناغیل عؤمور وار كن اوشاغین ذهنینده قالیر و اوشاق اؤزون او ناغیل لار ایچینده یاشادیر. چوخلو اوشاق لار نصیحتدن قاچارلار و بونا گؤره چوخلو سؤزلری ائله بو ناغیل لارلا اوشاق لارا دئیه بیله ریك و اوشاغا نصیحتیده ناغیل عونوانیندا چاتدیرا بیله ریك.

آتا

 یازان: حسین واحدی

هر بیر اینسانین آرخاسی، قوللاریمیزین توم گوجو، اورگیمیزین اورگی،كرال لار- كرالی، آتادیر.

گئجه- گوندوزون یوخ ائدیر. عایله سی ایسه شن یاشاییر. جننت ایسه آنالاریندیر!

آتا، بوتون دونیانین پادیشاهیدیر. دونیانین كؤكو بیزیمده اولسا، «یئنه سولطان آتادیر.»

آتا، گوجدور، باشا تاج، قلبه فرحدیر. او حورمت دیر، كیشیلیكدیر، تومجه لره (جمله لره) گلمه ین بیر دیریلیک دیر.

آتا شرفدیر، شؤوكتدیر، زیروه دیر، ربّ دیر. آتا بیزی دونیایا پای وئرن ان قیمت لى ملک دیر.

آتا، آتادیر...

منیم اورمو گؤلوم!

گؤلوم نه اولار قورما، سنینله، خاطیره لریم وار، سنینله یاشامیشام، من سن اولموشام، سنده من!

یوردومون بركتی، آبیریسان سن،نه اولار قوروما..

داریخان گونلریمی،سنین یانینا گلیب،سنینله پایلاشمیشام،شنلیك گونلریمی ایسه گلیب سندن آپارمیشام،

نه اولار قوروما..

سنینله هارای چكیب باغیرمیشام اینسانلار سیزین هر نه یینیزده وارسا،منیم دوزلو اورمو گؤلوم وار،

نه اولار قوروما..

شهریمه،گونشی سن وئریبسن، سنده گونش باتماییب، باتمایاجاق، سن گونشی دوغورسان،..

نه اولار گؤلوم قوروما گؤلوم..

سن قوروسان، بوتون اوشاقلیغیم ایته جك! خاطیره لریم پوزولاجاق! شنلیك بوردان قاچاجاق!

داریخمالار دام-دوواردان آشاجاق!سنجه آبیر-حیثیت می قالاجاق؟!..

آرخامیز بوشالاجاق،آرتیق هارای لار اوركلرده یاتاجاق،قارانلیقلار شهریمه دولاجاق...آرتیق بوردا گونش ده دوغولمایاجاق...!!

نه اولار اورمو گؤلوم قوروما..!

یازان : حسین واحدی

اوشاقلیق نیسگیلی

 یازان: حسین واحدی

اون ایكی یاشیم اولان چاغ لارییدی. یاشام چوخ سیخینتی لی یدی. آتام بیر ایشچییدی. كیرا ائوده اوتوروردوق. آتام یاشام كئچیرمه خرجلرین عهده سیندن گلمه سی اوچون ایشده اولمایان گونلر خونچادا سیگار ساتیردی. آتام، خونچانی چرخین اوستونه قویوب گئدنده یولداشلاریمین یانیندا اوتاناردیم. بیلمه ز ییدیم آتام، بیزیم اوچون او ایشلری ائدیر.

كور اوغلو ایله دلی حسن

 كؤچوروب حاضیرلایان: حسین واحدی

گونلرین بیر گونو كور اوغلو قیر آتا مینیب چنلی بئلین اته گینده كی یولا چیخمیشدی. بیر دسته یاراقلی-آتلی نین گلدیگی نی گؤردو.آتلیلارین قاباغیندا گلن اوغلانین اوزوندن ایگید لیك یاغیردی. آتلی لار كور اوغلونو آرایا آلدیلار. كور اوغلو،ایشین آخیرین گؤزله دی. اوغلان آتی دوز كور اوغلونونقاباغیندا ساخلادی. سونرا بیر كور اوغلویا، بیر اونون آتینا باخیب دئدی:

ـ دئ گؤروم كیمسن؟ بو یئرلرده نه گزیرسن؟

ـ كور اوغلو دئدی:

ـ یولدان كئچه نم.

ـ اوغلان دئدی:

ـ دوش آت دان! بو آت منه چاتاجاق.

ـ كور اوغلو دئدی:

ـ یولونو دوز گئت. یوخسا یاخشی اولماز.

ـ اوغلان بو سوزدن غضب لندی. حیرص له آتینین باشینی چكیب دئدی:

ـ گؤرونور، سن منی تانیمیرسان. منه دئلی حسن دئیرلر.

كور اوغلو ، دلی حسن-ین چوخ ایگید اولدوغونا باخیب، اونونلا ووروشماق ایسته مه دی. دلی حسن، كور اوغلو، اوندان قورخور، ائله بیلدی. اونون دسته سی كوراوغلویا هوجوم ائله دی. كور اوغلو ایله  قیرآت اونون دسته سینی پرن-پرن ائله دی.

دلی حسن له كوراوغلو چوخ ووروشدولار. آخیردا، كوراوغلو اوجادان باغیریب، چكیب دلی حسنی یئره چیرپدی. الینی قیلینجا آپاراندا، دلی حسن آه چكدی، كور اوغلویا دئدی:

ـ من، كیم منه غالیب گلسه اونونلا دوست، قارداش اولدوغوما عهد ائله میشدیم. دلی حسن-ین بو سوزلری، كور اوغلونو سئویندیردی. او، دلی حسنی گؤتوروب چنلی بئله گلدی. او گوندن چنلی بئل قوچاق اوغول لارین، ایگیدلرین مسكنی اولدو.

توركجه میزی قوروماق، آنادیلی بورجوموزدور

 یازان: حسین واحدی

اولو یارادان، اینسانلاری یاراداندا اونلارین دانیشدیقلاری اوچون دیلی پای وئریب و اینسانلارلا حئیوانلاری فرقلندیریب دیر. بیز موسلمانلارین قوتسال كیتابی، قورآن-دا ایسه بو دیل لر تانری-دان بیر بَلیرتج (نشانه) اولاراق گؤسته ریلیبدیر. بللی اولدوغو كیمی دیل تانری وریندن، چوخ اؤنملی ساییلیب و یوكسك یئره صاحیب دیر.

بوتون دیللر گؤزل دیر و یئرینده هامیسینا دَیر وئریب اونلاری قورویوب ساخلاماق بیز اینسانلار اوچون آغیر گؤرَودیر(وظیفه)–دیر. بونون یانیندا هر اینسانین اؤز آنا دیلی داها فرقلی و اؤنملی ساییلیر. اینسان اؤز آنا دیلینده دویغولارینی اوزه چیخاریب، اونلاری یاشادیر. آنا دیلینی بیلمه ین اینسان ایسه اؤز آنا دیلینده اولان دویغولاردان اوزاق قالاراق، اؤزگه دویغولاری ایله یاشایاجاق دیر! 

ایندیكی چاغیمیزدا آنا دیلینین یانیندا، هر اینسان دونیانین باشقا دیللریندن، بیر- ایكی سینی ایسه باجاراندا، دونیایا نئچه آچی-دان و نئچه یؤن-دن باخا بیلیب و نئچه اینسان ساییلیر. آمما آنا دیلین بیلمه ین ایسه، اون دیل بئله بیلسه ده، ظولوم آلتیندا یاشاییر. آنا دیلی بیر اینسانین وارلیغی ساییلاراق اونو بیلمه ین اینسان، اؤز وارلیغیندان اوزاق دوشه رك، آنا دیلینده اولان بوتون دویغولار ایله گؤزللیك لردن محروم قالیر. 

دونیانین او بیری اینسانلارینا تای بیزم ده، اؤز آنا دیلیمیز واردیر. بیزیم آنا دیلیمیز اولان توركجه (آذربایجان توركجه سی)، دونیانین گوجلو، گؤزل، قایدالی و دَیرلی دیللریندن ساییلاراق، یاشاماقدادیر. بیز ایسه اونو یاشاتمالیییق. اؤنجه اؤلكه میزین قانونوندان فایدالاناراق، اونو اوخول-لار ایله بیلیم یوردلاردا دیری ساخلاماق ان واجیب اولان دیر و بودا رؤیالاردان اوزاق قالان بیر زاد دئییل دیر. ایسلامی اؤلكه میزده بو ایمكان وار و تئز-گئج یاراناجاق دیر و بو ایشله تانری وَریندن وئریلن پای-ا یییه (صاحب) چیخاجاییق.

اونون یانیندا ایندیكی دورومدا، یئتیری (رسانه)-لرین هامیسیندا، اؤزللیك له رادیو-تلویزیون دا، توركجه میزی تمیز و دوزگون دانیشماق ایله، دیلیمیزه بیر آیری یاردیم ائده بیله ریك. تأسفله بو ایكی یئتیری (رسانه) ده، اؤزللیكله اوستانی شبكه لرده (آذربایجان تورك لری یاشایان اوستان لارین شبكه لرینده) توركجه میزه هر دیلدن بیر آز قاتیب یئنی بیر دیل یارادیب لار و یقین اولاراق كوتله نین ده (مردم) دانیشیغیندا تأثیر قویولور.

گؤزل توركجه میز رادیو-تلویزیون دا دوغرو-دوزگون و تمیز دانیشیلسا، یوزده-یوز كوتله نین ده دانیشیغی دوزگون توركجه اولاجاق دیر. جمله نین سونوندا تكجه بیر توركجه فعل گتیرمه یه، توركجه دانیشماق دئمزلر!! گركلیدیر بونا چوخ دقت ائدیب دیلیمیزین آرادان گئتمه سینه یاردیم ائتمه یك. ایندیكی وضعیت ده توركجه كیتاب لار ایله نشریه لردن ایسه فایدالانا بیله ریك. بو ایشله هم اونلار آیاق اوسته قالار همده توركجه میز یاشایار.

اؤزوموز ایسه دانیشیغیمیزا دقت ائتمه لیییك، نه زامانادك دیلیمیزه خور گؤز ایله باخا جاییق؟ ندن توركجه دانیشاندا جمله میزین چوخونو باشقا دیلده دئییریك، بودا كیلاسمی؟ منجه كیلاس و افتخار، توركجه میزی دوزگون دانیشماقدادیر. پیس عادت لریمیزدن بیری عددلری، بویالاری و... باشقا دیلده دئمك دیر. تورك، توركجه!! دانیشاندا اؤلكه ده یاشایانلارین هامیسی نه دانیشدیغینی آنلایا بیلیر و اودا توركجه میزه هر دیلدن قاتماسی ندنی (سببی) دیر. همن آدام باشقا دیلده دانیشاندا چالیشیر هم تمیز، همده لهجه سیز دانیشسین!! و بیری بیلمه دن آیری بیر دیلین كلمه سین او دیله قاتاندا، ایش گولمه یه چكیر!

دیلیمیزین آرادان گئتمه سی ائله بو عددلر ایله بویالار و جمله میزده تكجه توركجه بیر فعلی ایشلتمك دن باشلاییر، نه زامانا كیمین، بیر-بیریمیزه، واز گئچ نه اولاجاق -دئیه جه ییك؟ دوروم بئله گئدیرسه، ساباح دیلیمیزدن قورو بیر آد قالار!!

دیلیمیزی قوروماق ایسته ییریك سه، بوتون دَیرلی یازیچیلاریمیز، تمیز و توركجه قیرامئرینده یازمالیدیرلار. ان اؤنملی سی، كه/كی، اگر، چونكی، آیا و... كلمه لرینی قوللانماق لا دیلیمیزه آغیر بیر ضربه وورماغا داوام ائدیریك. آمما اونلاری دیلیمیزدن آییرماق لا دیلیمیز داها گؤزللشه جك دیر. بو ایش ایسه یازیچیلاریمیزین وظیفه سینی آغیرلادیر. اونلار توپلومون آیدینی اولاراق، دیلیمیزی جانلی و تمیز یاشادیب، ساخلاماسی اوچون داها چوخ چالیشیب، زحمت چكمه لیدیرلر. 

دیلیمیزی یاشاتما، یئرلرین بیری ایسه اینترنت دیر. وبلاگ لار ایله سایت لاریمیزدا توركجه میزه اؤزل یئر وئریب اونو قوللانماق لا بیر آیری یاردیم ائده بیله ریك.

بو قیسا یازیدا ایسته ییم آنا دیلیمیزی قوروماغی خاطیرلاتماق دیر و هر بیر آذربایجان توركونه اؤز دیلینی قوللانماق و اونو یاشادیب گله جك نسیل لریمیزه ساخلاماق، آنا دیلی بورجودور. اومود ائدیرم دیلیمیز یاشام بویو یاشایاجاق دیر.

http://huseynvahedi.mihanblog.com/post/194

اوجوزلوق عمی ایله اؤزل دانیشیق

دانیشیغی آپاران: حسین واحدی

س: اوجوزلوق عمی چوخ خوش گلیب سن. اؤزونوزواوخوجولاریمیزا تانیتدیرین.

آی ساغ اولاسان . من، اوجوزلوق. یئریم هر یئردیر. مین اوچ یوز نم نئچه ده دونیا یا گلمیشم. هله – هله ده بورادا قالماق نیت-یندیم.

س: چوخ گؤزل ! اوجوزلوق عمی اؤزوندن دئ. هاردان باشلاییب سان  نه لر ائدیب سن؟

من دونیا یا گلندن، اؤزومو تانیمیشام و هدفیم هامییا یاردیم ائتمك اولوب. هامی راحاتچیلیقدا اولدوغو اوچون الیمدن گلنی ائتمیشم. من اولان یئرده هرنه بولان- سالان اولوب، آلیش- وئریش ایسه چوخ راحات اولور. یاشام بویو اللریم گؤیده اولوب و هامی نین مندن راضی اولدوغونا گؤره دوعا ائدرم. چالیشیرام چوخ گلیری اولمایانلارا داها چوخ یاردیم ائدم. اونلارین دا یاشاییش حاققی واردیر و من ده اونلارا قوللوق ائتمه یی اؤزومه وظیفه ائتمیشم. هر كیم منی سئوسه من ایسه اونون یانیندا اولاجاغام.

س:اوجوزلوق عمی، بیلدیگین كیمی چوخلاری سنین اولدوغونو خئیر- بركت بیلیب و یاشاییش خرج لری ایسه اونلار راحات اولور. كیم لر سیزی اونلاردان آییریر و سنی بورالاردان آپاریر؟

من بوتون طرفدارلاریمی سئویرم و خاص حؤرمت ساخلاییرام. هئچ زامان اونلاردان واز كئچمك ایسته مه ییرم. بو آرادا بعضی لری ایسه منی سئومه ییب منی طرفدارلاریمدان آییریر. اونلار بیر فورصت آختاریب آرانی قاتیب، بالیق توتورلار. آرا سؤزلریندن فایدالانیب اؤزمنفعت لری اوچون چوخلارینین یاشاییش خرجلرین آغیرلادیرلار. من بو ایش لرینی هئچ سئومه ییرم. الیمدن گلدیگی قدر اونلارین بو ایشینه غلبه ائده جه یم. بئله كیمسه لر فقط اؤزلرینی دوشونورلر و بو ایش لریندن ال چكیب هامی نی دوشونمه لیدیرلر.

س: اوجوزلوق عمی چوخ گؤزل و دیرلی سئویله دیندیز. سیزجه نه یوللار ایله سنین طرفدارلارین سنی هر زامان اؤز یانلاریندا گؤره بیله رلر؟

بو ایش منیم اؤزوم اوچون بؤیوك افتخاردی. بو ایش اوچون چوخلو باخیش لار اولابیلر. منجه بونا هامی یاردیم ائتمه لیدیر.

 لیدرلر، عادی طرفدارلار و هامی ال- اله وئریب منیم قالماغیما یاردیم ائده بیلرلر.

لیدرلر بعضی گوجلو قانونلار، دیققته آلماق لار و باخیش آلتینا آلماق لار ایله، طرفدارلار ایسه اؤزلری ایش بیرلیغی آپاریب لیدرلر ایله بیرگه منی هر زامان گؤره بیلرلر. اینانیرام بو ایش اولابیلر و واقعیته چوخ یاخین دیر.

س: اورك ده اولان ، سون سؤز اولاراق بویورون؟

منی بورا چاغیردیغینیز اوچون سیزدن  تشككور  ائدیرم. من اومود ائدیرم بعضی منفعت طلب آداملار اؤزلرینه گلیب هامینی دوشونوب، هامی خوشلوق ایله یاشاسین.

 گؤزل آذربایجانیمین بوتون شرفلی قادین لارینا سونورام

قادین ان دَیرلی وارلیق

یازان: حسین واحدی

قادین، سئوگی دیر. قادین ایشیق دیر. قادین محبت دیر. قادین روح دور. قادین بركت دیر. قادین وارلیق دیر. قادین ائودیر. قادین دیریلیك دیر. قادین سیرداش دیر. قادین دیره ك دیر. قادین رحمت دیر. قادین گوجدور. قادین صمیمیت دیر. قادین اورك دیر. قادین نفس دیر. قادین دیله ك دیر. قادین ثروت دیر. قادین دؤولت دیر. قادین جان دیر. قادین ان قیمت لی اینسان دیر...

اینسان، قادین ایله كیشی دئمك دیر. باشقا دئمك له، اركك ایله دیشی. بو ایكی اینسان بیر- بیرینین یانیندا اولماق لا یاشام آنلام تاپیر. سئوگی یاشاماغا باشلاییر.

اركك كیشیلیك، ایگیت لیك، قوچلوق، قوچاقلیق دیر. اركك هر نه اولسا، اولسون، اونو گوجلو ائدن بیر اوركلی قادین دیر. قادینسیز ائو هئچ ساییلیر. هر ائوی بیر قادین یؤنه تیر. قادین ائوین دیرگی ساییلیر، اركك ایسه تاوانی. دیره كسیز تاوان، دایانا بیلمز. قادین لارین یئریندن، مقامیندان نه قدر سؤیله نیلیر سه، یئنه آزدیر.

قادین آنا دئمك دیر. آنا ایسه جننت آیاغی آلتیندا اولان مووجود-دور. جننت ایسه هر اینسانین آرزیسین چكدیگی مكان. بو ندن له، قادین ان دَیرلی وارلیق دیر.

آدینی كیشی قویدوم ...

یازان: حسین واحدی

نئچه واخت دیر، فیكریمی قارما- قاریشیق ائدیب دیر. هر یئرده اولورام بو فیكیری، باشیمدن آتا بیلمه ییرم. هردن اؤز- اؤزومله، سنین بو ایش ایداره سینین قانونونو اساسیندا آلدیغین آیلیق ایله كئچینمك راحات دئییل. بونلار نه اومود ایله چالیشیرلار؟! اولمایا باشلارینی می آلدادیرلار؟!!

ایش ایداره سینین قانونوندا تعریف اولونموش حددیندن نئچه قات آشاغی پول وئرمك آیلیق می دیر؟ نه دیر؟ بونلاری ایشله دنلرین اینصافینا نه گلیب دیر؟!! سونرا باخیب، اینصافین اولمادیغینی گؤروب، هئچ نه یی دوشونمورم!

سؤز، بو قادین خالقیندان گئدیر. آدلاری قادین دیر دئیه، ایسته دیك لری معاشی وئریرلر. اوشاق لار باخجاسیندا، بازار-دا، ساتیش توكانلاریندا، مطبوعات دا، ...! هاردان دوشدو (كیشی لردن نئچه قات آز) آیلیق وئریلیر. بیر ساده حئساب- كیتاب لا، او پول، گئت- گل پولو ایسه اولماییر! هاردا قالسین بیر یاشاییش هزینه لرین ایداره ائتسین. عاییله لر ایسه بو ایش ده سوچلو گؤرونورلر. او پوللارا ایشله مه مك، ایشله مكدن داها صرفه لیدیر. اونلاری بو پول ایله چالیشدیرانلارا نه دئمك اولار؟ آدلارینی نه قویماق اولار؟ نه دئیك اونلارا؟! یالنیز «گئت خوش اول، آدینی كیشی قویدوم!» -دئییرم.

كورسو باشی لارینی ایندیده یارادا بیله ریك

بایرام گلیر یاز گلیر، ائلیمیزه نغمه گلیر، ساز گلیر...

كئچمیشلرده، بایرام لاردا، شنلیكلرده و گئجه اوتورمالاریندا، ائل- اوبامیز، بیر یئره ییغیشیب، بیرلیكده، بایاتی لار، ناغیل لار، تاپماجالار ... سؤیله ییب، زامان كئچیرَرمیشلر. قدیم لرده، ایندیكینه تای، رادیو- تلویزیون، بیلگی سایار، اینترنت دن، ... خبر یوخویدو. آخشام اولدوقدا قهوه خانالاردان آشیق لارین سازلارینین سسی، گؤزل داستان لاری ایله بیرگه خاطیره لی چاغلار یاراداردیلار. ائولرده اوشاقلی- بؤیوكلو صمیمیت له، بیر- بیرلری ایله دانیشیب، یاشاییش لاریندان لذت آپاراردیلار.

بؤیوكلر، اوشاقلارا، كئچمیش دن، تاریخ دن سؤیله ییب، عیبرتلی ناغیل لار ایله حیكایه لر دئیردیلر. یاشلی لارین چوخو ایندیده او، یاددان چیخمایان كورسو باشی لارینین خاطیر ه لرینی، ایندینین بوتون ایمكانلاری ایله دگیشمزلر.

كورسو باشی، بیزیم فولكلوروموزدا اؤزونه مخصوص بیر یئری واردیر. بیر یئره ییغیشماقلار، اویونلار، دانیشیق لار و.... هر زامان قالارگی اولوب لار.

ایندیكی چاخیمیزدا، آخشام اولدوقدا، ائولرین چوخوندا، آتا، تلویزیونون خبرلرین ایزله ییر. آنا، ائوینه، اؤزونه نه آلیب، نه قالیری دوشونور. اوشاق ایسه، بیلگی سایاردا اویون اویناییر! نه كئچمیش دن خبر وار، نه تاریخ دن، نه فولكلوردان!

كؤرپه لر، اؤز لای-لای لاریمیزی ائشیتمك یئرینه، چین لی لرین، جور به جور سسلی اویونجاقلاری ایله اویناییب و یاتیرلار!

اوشاق لار اؤز حماسی و آدلیم قهرمان لاریمیزین آدلارین بیلمه دن، اؤزگه لرین كارتون لار ایله فیلم ایله بوی آتیرلار. مدرسه چانتالاری، دفترلری و ... خاریجی كارتون لارین شخصیت لرینین شكیل لری ایله دولوبدور! بیزیم اؤز كولتوروموز یوخدورمو؟ ، سوالی هئچ كیمین دوشونجه سینه گلمیر، ائله بیل؟!

زامانی دالی قایتارا بیلمه سك ده، اؤز كولتور ایله دب لریمیزی ساخلاماغا و گله جك نسیل لره تاپشیرماغی هر زامان ائده بیله ریك. كورسو باشی لارینی، ایندی ده یاراتماق اولار، ائولره شنلیك، صفا و صمیمیتی ایندی ده، قاتا بیله ریك. اؤز كولتوروموزو، دب لریمیزی، عادت- عنعنه لریمیزی ایندیده یاشادا بیله ریك.

بو گؤزل گونلرده، بیرده قاییدیب اوشاق اولاردیم یئرینه، اوشاق لیغیمیزی ایندی یه گتیرك!

شهید باكری دن خاطیره

شهید باكری، گنج چاغیندا

دئین: شیهد باكری نین خانیمی

قایناق: راسخون

یئیین(تند) یاغیش یاغان بیر گئجه ده، آغا مهدی،  شهردار اولان زامان، «من ائشیگه گئدیرم» -دئدی.

دئدیم: بو هاوادا، هارا گئدیرسن؟ جاواب وئرمه دی. چوخ اصرار ائدندن سونرا، «بیلمك ایسته ییرسن، سنده گل» -دئدی.

شهرداری-نین لندور ایله یولا دوشدوك. اوچاق لیمانی-نین (فرودگاه) یانیندا بیر حلبی آوا-یا یئتیشدیك. محلله نین كوچه لری سو ایله پالچیق ایچینده یدی. كوچه لرین بیرینده، سو ائولره گئدیردی. بیر قوجا كیشی ایسه ائودن ائشییه چیخیب،» بو نه شهردار-دی، بیزه باشدا چكمیر. گلیب بیزیم وضعیمیزه ده باخمیر...« -دئییردی. آغا مهدی، یانینا گئدیب دئدی: «چوخ یاخشی آتا جان. گئت بیر بئل گتیر. عیبی یوخ.»  قوجا كیشی،«سیز ایسه گئدین! بئل-یم هاردایدی.» - دئدی.

قونشولارین بیرینده بئل آلیب، اذان واختیناجان، كوچه ده، سو یولو آچدیق.

گولمه جه لر

( باش قاتما )

آللاه سیزین هامی اؤلن لرینیزه رحمت ائله سین، منیم رحمتلیک

بؤیوک آتام بیر گون منه ساری چؤنوب، دئدی:

قاچ ائوینیزدن منه بیر "بوش قاب" گتیر، آنجاق ال ترپَت. 

منده قاچا- قاچا ائوه ساری قاچیب، بیر «بوشقاب» گتیردیم!

منیم الیمده «بوشقاب»ی گؤرر کن، گولوب دئدی:

« من -بوشقاب- دئمه دیم ، -بوش قاب- دئدیم!»

ایندینین ایندیسیده، نه زامان بوشقابا یا دا بوش قاب-ا گؤزوم

ساتاشندا بو ماجرا یادیما دوشر.

...

.بئش یاشلی اوشاق تئلفونون زنگ سسینی ائشیدیب دستگی قالدیریر:

ـ آلو،بویورون.

ـ آتانی یا دا آنانی چاغیر.

ـ ائوده یوخدورلار.

ـ بس ائوده سندن باشقا بیر آدام وار؟

ـ هه یه، وار، باجیم ائوده دیر.

ـ اوندا اونو چاغیر.

بیر دقیقه   سونرا اوغلان دئییر:

ـ آلو، او چوخ آغیردیر، بئشیکدن چیخارا بیلمه دیم .

...

بیر قیرنیس آدام، یوخودا، بیرینه مین تومن یاردیم ائتمه سینی گؤرر، یوخودان دوراندان سونرا، «عجاییب، قارا باسمیشدی بیلمی» - دیر!

...

کیشی: یئنه پارچا آلیبسان؟

آرواد: ایستیرم سنه دسمال تیکم.

کیشی: بو دؤرد مترپارچادی؟

آرواد: قالانینان اؤزومه بولوز تیکه‌جم.

...

رئیس: اوتانمیسان اداره‌ده جدول ایشله‌ییرسن؟

ایشچی: نئیله‌ییم بو ماشینلارین سسی قویمور یاتام!

...

نیه جورابینان یاتیبسان؟

ـ بئله راحاتام.

ندن؟

ـ دونن باشماغیمنان یاتدیم، یوخوم گلمه‌دی!

اورمو-نون مركز مئیدانی

بورا اورمو-نون مركز مئیدانیدیر. اورمیه نین مهم مئیدانلاریندان بیری. آذربایجانین اوچ بؤیوك شهیدینین هئیكلی بورادادیر. اورمونون قدیم بازارینین باشلانیشی بورادادیر. اورمویا یولو دوشنلرین چوخو بو مئیدانی تانیییرلار. بو مئیدانا یولو دوشن قوناقلار، شهیدلر باكری قارداش لاری ایله شهید امینی نین هئیكل لرینین یانیندا یادیگاری شكیل چكیب آپاریرلار. اورمودا اولان بونون خییاوان مراسیم لرینین چوخو بورادان باشلاییر و یا بورادا سونا چاتیر...

هر حالدا ایندی، اورمونون نئچه منطقه سینین اوتوبوس دوراغی (ایستگاهی) ایسه بورادادیر. بورا شهرین لاپ چوخ گئت-گل اولونان یئرلریندن دیر.

بورا آنجاق اورمیه نین مركزی دیر! بیری كوپن- كوپن سسله ییر! بیری ایسه شهرینه موسافیر آختاریر!! بیری كؤهنه بیر ساعات الینده ساخلاییب، ساتیر!! بیری...

 آرواد- اوشاق لار ایسه دوراق لاردا دایانیب لار. اونلار اورادا دوردوق لاری زاماندا امنیت ایله دینجلیك ایسته ییرلر. شهریمیز گؤزل دیر، بوندا سؤز یوخدور، امما بیر آزجا بعضی مسئله لر حل اولونسا داها گؤزل اولاجاق دیر!

بورا مركزدیر اورمونون لاپ مهم مئیدان لاریندان...

سنسن سئوینجینله سئوینیرم...

/ دونیا باخیشلی /

من بورادایام، سن ایسه اوزاقلاردا. سن ده اینسانسان، اینسانام منده. فرق ائتمز قاراسان یوخسا  آغام منده. آسیالی سان، آفریقالی یا آوروپالی سان!

بونو آنلامیشام اینسانام، اینسان سان سنده. ندن سئویندیرمیریك بیر- بیرمیزی؟ ندن سینیر(مرز) چكیریك، بیر- بیریمیزین اوزونه؟ ندن دئمیریك دونیا هامیمیزین دیر، گونش هامیمیزین؟  سن آغلایاندا، من ایسه آغلاییرام. گولوشونله گولورم.

هر زامان، سنین گولومسه یینی ایسته ییرم، باشاریلی اولماغینی و یاشاماغینی. سنده اینسانسان، منده. من سنین سئوینجینله سئوینیرم!